Arazi GES Çözümleri: Sabit Konstrüksiyon mu, Tracker mı?

Arazi santrallerinde panellerin nasıl taşınacağı, nasıl yönleneceği ve zemine nasıl sabitleneceği; hem yıllık üretimi hem de kurulum ve bakım maliyetini belirler. Bu rehberde arazi GES’te kullanılan başlıca teknik çözümleri ve hangisinin ne zaman seçildiğini anlatıyoruz.

Sabit konstrüksiyon

Paneller güneye bakacak şekilde, sabit bir açıyla yerleştirilir. En yaygın çözümdür: hareketli parça olmadığı için ilk yatırımı ve bakım ihtiyacı düşüktür. Açı, bulunulan enleme göre seçilir. PVGIS verilerine göre İzmir’de en uygun açıyla kurulan 1 kW panel yılda yaklaşık 1.580 kWh, 25° eğimle kurulan panel 1.570 kWh üretir; yani en uygun açıdan birkaç derece sapmanın etkisi küçüktür. Bu da konstrüksiyonu araziye uydururken esneklik sağlar.

Tek eksenli tracker (güneş izleyici)

Panel sıraları gün boyunca doğudan batıya dönerek güneşi izler. Aynı panel gücünden, sabit sisteme göre belirgin biçimde daha fazla yıllık üretim alınır; kazanç konuma ve tasarıma göre değişir. Buna karşılık motor ve mekanik aksam ilk yatırımı ve bakım ihtiyacını artırır, rüzgâra karşı ayrıca tasarım gerekir. Tracker genellikle büyük ölçekli, düz ve doğrudan güneş ışığı yüksek sahalarda tercih edilir.

Çift yüzlü (bifacial) paneller

Panelin arka yüzü de zeminden yansıyan ışığı kullanarak ek üretim yapar. Kazanç zeminin rengine, panelin yerden yüksekliğine ve sıra aralığına bağlıdır. Arazi santrallerinde, özellikle tracker ile birlikte yaygınlaşmıştır.

Zemine sabitleme

Konstrüksiyonun zemine nasıl bağlanacağına zemin etüdüyle karar verilir:

• Çakma kazık: Kazıklar zemine çakılır; uygun zeminlerde hızlı ve ekonomiktir.
• Vidalı kazık: Daha gevşek zeminlerde ya da çakmanın zor olduğu yerlerde kullanılır.
• Beton temel ya da blok: Kayalık ya da kazık çakılamayan zeminlerde tercih edilir.

Nemli ve tuzlu havaya açık sahalarda sıcak daldırma galvanizli çelik ya da alüminyum taşıyıcılar korozyona karşı ömrü uzatır.

Sıra aralığı ve gölge

Panel sıraları, kış aylarında güneş alçaktayken birbirini gölgelemeyecek aralıkla dizilir. Aralık büyüdükçe gölge kaybı azalır ama aynı güç için daha fazla alan gerekir. Doğru denge, arazinin şekline ve eğimine göre simülasyonla bulunur.

Elektriksel tasarım

Sahadaki üretim dizi (string) inverterlerle ya da merkezi inverterlerle alternatif akıma çevrilir; ölçek büyüdükçe orta gerilim bağlantısı için trafo ve köşk gerekir. Kablo kesitleri ve güzergâhları kayıpları düşük tutacak şekilde seçilir; topraklama, yıldırım ve aşırı gerilim korumaları tasarımın parçasıdır. Uzaktan izleme sistemiyle üretim ve arızalar takip edilir.

Hangisi seçilmeli?

Arazinin eğimi ve şekli, zemin yapısı, bütçe, bakım imkânı ve bağlantı gücü birlikte değerlendirilir. Fizibilitede sabit ve tracker seçeneklerini üretim ve maliyet açısından karşılaştırıp hangisinin projeye uyduğunu gösteriyoruz.

Arazi santralleri için hizmetlerimiz Arazi GES sayfasında. Arazinizin ön değerlendirmesi için keşif formunu doldurun.